Laten we het even hebben over de nieuwste hobby van ons rechtse kabinet: bezuinigen op onderwijs, wetenschap en cultuur. Want waarom zouden we investeren in een slimme, creatieve samenleving als je ook een bevolking kunt kweken die geen kritische vragen stelt? Een miljard euro bezuinigen op hoger onderwijs en wetenschap is immers precies wat een totalitair regime nodig heeft om de controle te behouden. Wat lijkt dit ineens veel op de methodes die landen zoals Turkije hebben toegepast (vreemd genoeg mag ik dit zeggen :), waar het snijden in onderwijs en wetenschap een van de eerste stappen was richting het dempen van intellectuele ontwikkeling.
Neem bijvoorbeeld de sectorplannen aan de universiteiten. Deze waren bedoeld om jonge wetenschappers aan het werk te houden, maar het kabinet besloot toch maar even 215 miljoen op die plannen te korten. Oeps, toch niet, want na flink protest besloten ze dat het schrappen van starters- en stimuleringsbeurzen nóg een betere optie was. Want ja, waarom zouden we investeren in de volgende generatie wetenschappers, toch? Terwijl jonge docenten nog net hun vaste contracten binnen hadden, trekt het kabinet nu de beurs onder hun voeten vandaan. Logisch, niet waar? Geen kansen voor jonge onderzoekers betekent geen nieuwe ideeën, en dat past weer perfect bij een beleid dat lijkt op een poging om een hersenloze massa te creëren.
En cultuur? Tja, dat krijgt vaak de klappen als de geldkraan dichtgaat. Waarom zou je mensen stimuleren om kritisch na te denken, om vragen te stellen of om diversiteit te waarderen? Semi-dictaturen, zoals Turkije, hebben maar al te goed laten zien dat snijden in cultuur en onderwijs de perfecte cocktail is om een volgzame bevolking te creëren. En blijkbaar begint Nederland nu ook in die richting te kijken.
De echte vraag is nu: is dit gewoon dom beleid, of is er een sinister plan om Nederland langzaam maar zeker te verarmen op intellectueel en cultureel vlak? Een rechts kabinet, stevig verankerd door extreem-rechtse partijen, lijkt meer geïnteresseerd in het bouwen van een brave, volgzame samenleving dan in een slimme, kritische burger die het ze moeilijk maakt. Misschien streven ze wel naar een soort verlichte dictatuur, waarin ze via bezuinigingen controleren wie er wel en niet mag opkomen voor het publieke belang. Lekker handig, toch?
Dus als je het gevoel hebt dat je een deja vu krijgt met andere landen waar de slimsten vertrokken en de achterblijvers het moesten doen met minder, dan klopt dat misschien wel.
